محمد مؤمن بن محمد زمان الطبيب التنكابني ( حكيم مؤمن )
7
تحفة المؤمنين ( تحفه حكيم مؤمن ) ( فارسى )
مقدمه هرگاه در محفلى سخنى از طب سنتى به ميان آمده باشد و يا اگر كسى روشهاى درمانى طب سنتى را در اين كشور آزموده باشد ، بدون شك نام كتاب بلند آوازهء « تحفهء حكيم مؤمن » همواره مطرح بوده است و نام اين كتاب نامى آشنا براى حكيمان و طبيبان طب سنتى مىباشد . كتابى كه صدها سال دست به دست گشته و در هر كوى و برزن ، هرجا كه دواخانهء عطاران و يا مريض خانهء حكيمان بوده است نقش به سزاى خود را ايفا كرده و چراغى فراروى ايشان بوده است . مؤلف مرحوم مير محمد مؤمن حسينى تنكابنى ، فرزند مير محمد زمان تنكابنى ديلمى و جدّش مير عطاء الدوله تنكابنى مىباشد كه همگى در طبابت و معالجهء بيماران در عصر خود زبانزد خاصّ و عام بودهاند . متأسفانه از ابعاد مختلف زندگى اين طبيب عاليقدر ايرانى ، مطلب چندانى در دست نيست و از متون تاريخى و فهارس نسخ خطى ، تنها دانسته مىشود كه در قرن يازدهم مىزيسته و كتاب خود را در سال 1080 ق تأليف نموده است . اجدادش از اطباى پادشاهان صفوى بودهاند و حكيم مؤمن ، خود طبيب شاه سليمان صفوى بوده ، كه به اين امر در مقدمهء كتابش تصريح مىكند . از تاريخ تولد و وفات مؤلف در مصادر تاريخى ذكرى به ميان نيامده است ، امّا با توجه به نسخهء خطى شمارهء 27 / 2 مؤسسه احياء طبّ طبيعى كه در ذى حجهء سال 1090 ق و از روى نسخهء خط مؤلف كتابت شده است ، مىتوان پى برد كه در آن تاريخ حكيم